Ana Sayfa Ekonomi 7 Ocak 2020 95 Görüntüleme

Otomobili, dolarda olumsuz beklenti ve düşük faiz coşturdu: Talep öne çekildi

Ozan GÜNDOĞDU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Kasım ayına ilişkin motorlu kara taşıtı istatistiklerini Otomobil Distribütörleri Derneği (ODD) ise 2019 yılına ilişkin verileri yayımladı. Buna göre trafiğe kayıt yaptırılan taşıtların yüzde 65’ini otomobiller oluşturdu. Trafik kaydı yaptırılan otomobiller ekim ayına göre yüzde 1,4’lük artış kaydetti. Yaklaşık 1 yıldır en durgun sektörlerin başında gelen otomobil perakende sektörü 2019’un ikinci yarısından beri yükselen grafiğiyle dikkat çekiyor. Üstelik 2019’un ilk yarısında talebi teşvik etmek adına yapılan ÖTV indirimlerine rağmen ikinci yarıdaki satışlar çok daha yüksek. Satışların artmasındaki temel neden yılın ikinci yarısında faizlerin düşmesi iken bir diğer neden ise tüketicilerin dolar kurundaki sert bir yükselişten korkmaları.

Taşıt kredisinde faizler yüzde 30’u görmüştü

Bu yılın ilk 6 ayında gerek seçimler nedeniyle gerekse sektörü ayakta tutabilmek adına taşıtta ÖTV indirimleri yapıldı. Ancak bu indirim büyük bir yangına bir bardak su dökebildi. Otomobil Distribütörleri Derneği’nin (ODD) verilerine göre 2017 temmuz ayında 62 bin 384 adet olan otomobil satışı, 2019’un temmuz ayına gelindiğinde 15 bin 398’e kadar düşmüştü. Bu haliyle sektördeki 2 yıllık daralma temmuzda yüzde 75’i buldu. Öte yandan aynı temmuz ayında taşıt kredi faizleri de Merkez Bankası verilerine göre ortalama yüzde 30,8’i gördü. Bu oran 2019 yılının en yüksek faiz oranı olarak kayıtlara geçti.

Temmuz ayından sonra Merkez Bankası’nın faizleri indirmesiyle beraber bankalar da kredi faizlerini aşağı çekti. 27 Aralık haftası itibariyle bankacılık sektörü taşıt kredisine ortalama yüzde 13,2 faiz talep ediyor. Faizlerdeki bu indirim de taşıt talebini canlandırıyor. Böylece temmuzda 15 bin 398 olan otomobil satışı, aralık ayında 70 bin 829’a tırmandı.

Otomobil talebi kredilere bağlı

Öte yandan faiz indirimleri yatırımları canlandırmak yerine tüketimi artırdı. Toplam tüketici kredisi (taşıt, konut, ihtiyaç) borcu 9 Ağustos’tan 27 Aralık’a dek 401 milyar liradan 464 milyar liraya yükseldi. Sadece 4,5 ayda tüketici borçluluğu yüzde 15,7 arttı. Bu borçluluğun büyük kısmını konut ve ihtiyaç kredileri oluştursa da taşıt kredilerindeki artış da az değil. 4 Ekim’de yurttaşların bankalara 4,23 milyar lira taşıt kredisi borcu bulunurken 27 Aralık’ta bu tutar 4,98 milyar liraya yükseldi. Böylece sadede 2,5 ay gibi kısa bir sürede taşıt kredisi borçları yüzde 17,7 arttı.

Dolar tedirginliği talebi canlı tutuyor

2018 yazında yaşanan döviz kuru şoku, otomobil satışlarına büyük darbe vurmuştu. Ancak 2019 yılı boyunca dolar kurunda benzer dalgalanmalar yaşanmadı. Buna karşılık yurttaşın dolar tedirginliği de azalmış değil. Otomobil almayı planlayan yurttaşların da en büyük korkusu dolarda yeni bir atağın yaşanacak olması. Bu yüzden düşen faizleri de fırsat bilen yurttaşlar talebi erkene çekiyor. Parası olan dolara yöneliyor, parası olmayan kredi çekip ihtiyaçlarını gideriyor. Yurttaşlar bu haliyle 2020 kışına hazırlanıyor. Merkez Bankası verilerine göre faizlerin düşmesiyle beraber yurttaşlar da tasarruflarını dövize kaydırıyor. Yurtiçinde yerleşik kişilerin 7 Eylül’de 140 milyar dolarlık döviz mevduatı bulunan 27 aralık itibariyle bu tutar 175 milyar doları yakaladı. Böylece 3,5 aylık sürede döviz mevduatları yüzde 25 arttı. Bu tutar ölçümüm düzenli yayımlandığı 2013’ten beri gerçekleşen en yüksek değer. Yurttaşın dövize kaçışı ise dövizde yukarı yönlü bir hareket beklendiğinin en açık göstergesi.

***

Otomobilde önce fiyata bakılıyor

Bir yandan dolar fırlar korkusu bir yandan faizlerin 6 ay öncesine göre makul seviyede olması otomobil almak isteyen yurttaşları harekete geçirdi. Ancak satın alınan otomobillerde yurttaş önce fiyata baktı. ODD verilerine göre 2019’da toplam 387 bin 256 otomobil satıldı. Bu otomobillerin yüzde 30,4’ünü Reanult ve Fiat oluşturdu. 2019’da en çok satılan markalar ve satış sayıları şu şekilde;

1- Renault: 60 bin 688

2- Fiat: 57 bin 171

3- Volkswagen: 38 bin 820

4- Toyota: 23 bin 362

5- Peugeot: 23 bin 57

6- Hyundai: 22 bin 786

7- Honda: 20 bin 354

8- Dacia: 17 bin 533

9- Opel: 16 bin 689

10- Ford: 15 bin 702

4 büyükler zorda

Ekonomik durgunlukla beraber otomobil satışı fiyata odaklanınca 4 büyükler olarak anılan yüksek fiyatlı Mercedes, BMW, Audi ve Volvo’da satışlar büyük darbe yedi. 2019’da 4 büyüklerin satışları şu şekilde;

♦ Audi: 10 bin 24

♦ Mercedes: 9 bin 862

♦ BMW: 9 bin 583

♦ Volvo: 4 bin 155

Öte yandan 4 büyüklerin ekonomik durgunlukla beraber pazar payı da giderek daralıyor. Bu yıl otomobil satışlarının yüzde 30,4’ünü Fiat ve Renault oluştururken, 4 büyükler ise pastadan sadece yüzde 8,6’lık pay aldı. Pasta son 5 yıldır gittikçe küçülüyor. Türkiye’de satılan 100 otomobilin kaçını Audi, Mercedes, BMW ve Volvo oluşturdu diye sorduk ve ODD verilerinden satışları derledik. 4 büyüklerin son 5 yılda toplam satışlardaki payı şu şekilde;

♦ 2015: yüzde 12,2

♦ 2016: yüzde 11,3

♦ 2017: yüzde 9,9

♦ 2018: yüzde 9,5

♦ 2019: yüzde 8,6

cukurda-defineci-avi-540867-1.

Kaynak : http://www.birgun.net/haber/otomobili-dolarda-olumsuz-beklenti-ve-dusuk-faiz-costurdu-talep-one-cekildi-282982

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.